است : اوّل ، مقام ترجمان تجلّيات فعليه است بر قلب ولىّ ؛ دوم ، ترجمان تجلّيات اسمائيه است ؛ و سوم ، ترجمان تجلّيات ذاتيه . و در اين سه مقام ، قارىْ حمد و ثناى حق به لسان حق كند ، زيرا كه نمونهء قرب نوافل از مقام تجلّيات افعاليه شروع شود : وَاللَّه يَصيرُ لِسانَ الْعَبْد « 1 » . پس ، سالك حمد حق به لسان حق كند ؛ چنانچه در قرب فرايض حق تعالى حمد خود به لسان عبد كند ؛ وَالْعَبْدُ يَصيرُ لِسانَ اللَّه « 2 » : « عَلِيّ عَيْنُ اللَّه وَيَدُ اللَّه ولِسانُ اللَّه تَعالى » « 3 » . و از براى هر يك از اين مقامات نيز مراتبى است كه بيان تفصيلى آن به طول انجامد . وصل : در مراحل بعد از رفع حجاب و فتح ابواب پس ، چون رفع حجاب كردى و فتح ابواب نمودى ، داخل حريم كبريا شو و پناه ببر از شرّ شيطان قاطع طريق الى اللَّه به مقام مقدّس اسم جامع اعظم ، ربّ انسان كامل ، و او را از سر صدقْ رجيم خوان اگر او را در رفع يد در تكبيرات به دور افكندى و خود او و مظاهر او را رجم كردى ، و اين رجم را از رجم در رمى جمرات در حج ، اكمل دان ، چه كه اينجا رمى به پشت سر است و آنجا رمى به پيش رو ؛ و آنجا به حجاره است و اينجا به اشاره ؛ و حجاره توسّل به اسباب است ، و اشاره حكم به فناى آنها .

--> ( 1 ) - « خداوند زبان بنده مىشود » . ( 2 ) - « و بنده زبان خدا مىشود » . ( 3 ) - « على چشم خدا ، دست خدا و زبان خداوند تعالى است . » قال أميرالمؤمنين عليه السلام فى خطبته : « . . . وأنا عين اللَّه ولسانه الصادق ويده » . ( معاني الأخبار ، ص 17 ، حديث 14 ؛ التوحيد ، صدوق ، ص 165 ، حديث 2 )